HỖ TRỢ DINH DƯỠNG CHO BỆNH NHÂN BỆNH PHỔI MÃN TÍNH NẶNG COPD

HỖ TRỢ DINH DƯỠNG CHO BỆNH NHÂN COPD

IMG_5722

Sinh lý bệnh

–      COPD hay còn gọi là bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính do nhiều căn nguyên như khí phế thũng, viêm phế quản mãn tính, hen mãn tính hay giãn phế quản. Tổn thương trong COPD gồm có phá huỷ tổ chức phổi, tác động lên cơ chế bảo vệ, phá huỷ nhu mô, tăng bài tiết nhày, hẹp và tăng sinh xơ tại đường thở.

  • COPD là bệnh toàn thân, không chỉ tắc nghẽn đường thở, suy dinh dưỡng mà còn gây chứng suy mòn do hô hấp. Trong COPD có sự tham gia nhiều của yếu tố gây viên như bạch cầu trung tính, đại thực bào, CD8+, các cytokines như TNFalpha, IL-6, CRP…
  • Yếu tố nguy cơ như hút thuốc lá, ô nhiễm không khí, phơi nhiễm nghề nghiệp
  • Bệnh nhân COPD và hen thường có một tỉ lệ phải hỗ trợ thông khí nhân tạo tại ICU khi tình trạng phổi nặng lên tăng sức cản đường thở, phổi căng, tăng khoảng chết và từ đó tăng công thở. Khi cơ hô hấp không đáp ứng được nhu cầu sẽ dẫn tới tình trạng suy hô hấp và thở máy để làm giảm mệt cơ.
  • Có tới 50% các bệnh nhân COPD bị suy dinh dưỡng, sụt cân và giảm trọng lượng khối cơ.

–      Sau khi giải quyết các căn nguyên gây đợt cấp như nhiễm trùng, tắc nghẽn phế quản, mệt cơ, thừa nước…bước tiếp theo là cai máy thở và bỏ máy thở. Lúc này tình trạng dinh dưỡng, tình trạng giảm trọng lượng khối cơ đóng vai trò rất quan trọng. Nếu thở máy kéo dài, nguy cơ gây nhiễm trùng bệnh viện, tăng tỉ lệ tử vong và biến chứng cũng như ngày nằm viện và chi phí.

Nguyên nhân gây suy dinh dưỡng và hậu quả

–      Mệt cơ, yếu cơ:Khó thở kéo dài nhiều ngày, nhiều tháng, đến viện muộn, ăn uống kém dẫn tới cơ teo dần, giảm trong lượng khối cơ. Giảm các vi chất tham gia chuyển hoá như hạ phospo máu, hạ magie máu, hạ kali và suy giáp

IMG_5721

-      Tăng công thở:Đường thở bị tắc nghẽn, phù nề, co thắt, tăng tiết đờm rãi làm tăng công thở. Với bệnh nhân COPD, tiêu hao năng lượng tăng do phải bù vào công thở.

–      Nhiễm trùng:Căn nguyên thường gặp nhất của đợt cấp COPD, gây bệnh lý viêm, tăng dị hoá cơ, tăng đề kháng insulin, tăng đường huyết

Cấu trúc thực đơn dinh dưỡng cho bệnh nhân COPD

–      Bệnh nhân COPD phải thở máy nên cho dinh dưỡng đường ruột sớm, qua sonde dạ dày hoặc hỗng tràng 24-48 giờ sau khi nhập ICU nếu không có chống chỉ định

  • Tổng năng lượng: Vì có trên 60% bệnh nhân COPD có tăng tiêu hao năng lượng cơ bản, đặc biệt khi sụt cân nên theo kinh nghiệm phải cung cấp mức tiêu hao năng lượng hàng ngày từ 25-30 kcal/kg/ngày
  • Carbs:Bệnh nhân COPD thở máy nếu cung cấp quá nhiều carb (đường, tinh bột) sẽ làm tăng sinh CO2, tăng gánh nặng cho phổi vì vậy khuyến cáo lượng Carbs không nên từ 50-70% tổng năng lượng và Lipid từ 30-50% tổng năng lượng. Carb không vượt quá 4 gram/kg/ngày
  • Protein:vì bệnh nhân nặng và thở máy nên khuyến cáo chung phải cung cấp nhiều đạm. Liêu khuyến cáo 1,0-1,5 gam/kg/ngày với những bệnh nhân không tăng dị hoá và 1,5-2 gam/kg/ngày ở những bệnh nhân tăng dị hoá.
  • Yếu tố vi lượng:để chức năng cơ hô hấp hoạt động tốt, cần phải đảm bảo đủ phospho, magie, calci, sắt, kẽm và kali đặc biệt khi cai máy. Ngoài ra cũng phải cần có selenium, vitamin A, C và E
  • Chế độ ăn high fat/low carbcho các bệnh nhân COPD nặng cần phải được đánh giá thêm và chỉ định tuỳ vào bệnh nhân phù hợp.
  • Cân nhắc các chế độ ăn tăng cường miễn dịch như bổ xung arginine, glutamine, omega 3 và các chất chống oxy hoá

TS BS Nguyễn Hữu Quân

12/3/19

Chúng tôi rất vui khi được bạn like & share:
User Rating: 0.0 (0 votes)
Sending

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiện thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Bạn có thể sử dụng các thẻ HTML và thuộc tính sau: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

Bộ gõ AVIM-Reloaded